Yeminli Tercüme Noter Onayı Öncesinde Neler Kontrol Edilir

Bir Türk noteri bir tercümeyi onaylamadan önce üç şeyi doğrular: işi imzalayan kişinin o noterde kayıtlı bir yeminli tercüman olduğunu, tercümenin geçerli bir kaynak belgeyle tam olarak örtüştüğünü ve tercümanın yeminli beyanının, imzasının ve mührünün eksiksiz bulunduğunu. Yeminli tercüme noter onayı kapsamındaki kontroller, editoryal değil usule dair kontrollerdir. Noter metninizi yeniden çevirmez ya da üslubunu değerlendirmez; kimin tercüme ettiğini, neyden tercüme edildiğini ve evrakın eksiksiz olup olmadığını doğrular. Noter tercümede nelere dikkat eder sorusunun cevabını bir şey göndermeden önce bilmek, bir dosyanın iade edilmesini önlemenin en hızlı yoludur.

Bu rehber, bir noterin her kontrolü yaptığı sırayla ilerler, böylece dosyaların genellikle nerede takıldığını ve temiz bir başvurunun nasıl hazırlanacağını görebilirsiniz. İstanbul'da her hafta noter onayı için belge hazırlayan bir yeminli tercüme bürosunun bakış açısıyla yazılmıştır.

Yeminli Tercüme Noter Onayı: Kontrol Sırası

Yeminli tercüme noter onayı sabit bir sırayı takip eder ve her aşama bir sonrakine geçmeden önce tamamlanmalıdır. Bu sıralama gelişigüzel değildir: her adım bir öncekinin doğru tamamlanmış olmasına dayanır, bu yüzden bir noterin bir tercümeyi onaylamadan önce neye baktığını bilmek, dosyanızı ilk seferde doğru hazırlamanıza yardımcı olur. Bir tercüme kusursuz okunsa bile, tercüman o noterde kayıtlı değilse veya kaynak belge eksikse geri gönderilebilir.

Pratikte noter beş şeyi sırayla inceler: tercümanın yeminli statüsü, kaynak belge, tercümenin eksiksizliği, yeminli beyan ve mühür, ve isimlerin, sayıların ve tarihlerin iç tutarlılığı. Yeminli tercümede noter onayı süreci bu beş aşamanın hiçbirini atlamaz; aşağıda her birine tek tek bakıyoruz.

Tercüman O Notere Yeminli Olmalıdır

Bir Türk noteri, yalnızca o belirli noter dairesine yeminli olan bir tercümanın imzaladığı tercümeyi onaylar. Yeminli bir tercüman (yeminli tercüman), bir noter huzurunda yemin eder ve o noterin sicilinde kayıtlıdır; bu da noterin tercümedeki imzanın gerçek olduğunu ve imzalayanın ilgili dil çiftinde yetkin olduğunu tasdik etmesini sağlar. Bu, yeminli tercüme noter onayı kontrolleri arasında en belirleyici olanıdır, çünkü başka biri tarafından imzalanan bir tercüme orada hiçbir şekilde onaylanamaz.

Noter onayının tercümanın yeminini tuttuğu daireye bağlı olmasının nedeni budur. Belgeniz başka bir yerde kayıtlı bir yeminli tercüman tarafından çevrildiyse, başvurduğunuz noter bu tercümanın imza örneğini elinde bulundurmayabilir. Türkçe yeminli tercüme hizmetimiz, İstanbul mahkemelerine ve Beyoğlu noterlerine kayıtlı tercümanlar tarafından üretilir, böylece tasdik ile noter onayı birbiriyle uyumlu olur. Hangi noter dairesiyle muhatap olduğunuzu teyit etmeniz gerekiyorsa Türkiye Noterler Birliği ülke genelindeki noter dairelerini listeler.

Bu kayıt basit bir formalite değildir. Bir tercüman birden fazla notere yeminli olabilir, ancak imza örneği yalnızca kayıtlı olduğu dairelerde bulunur; bu yüzden aynı tercümanın imzaladığı iki tercüme, farklı iki noterde farklı sonuçlar doğurabilir. Bir dosyayı ilk kez hazırlıyorsanız, hangi tercümanın hangi noterlere yeminli olduğunu önceden sormak, son anda başka bir noter aramaktan çok daha az zaman alır.

Kaynak Belge: Fotokopi Değil Asıl Nüsha

Noterin tercümenin neyden yapıldığını görmesi gerekir ve pek çok belge türü için bu, sıradan bir fotokopi değil, asıl nüsha veya usulüne uygun onaylı bir kopya anlamına gelir. Bu ayrım belgenin türüne göre de değişir: bazı kurumlar taranmış bir kopyayı kabul ederken, resmi bir kayıt makamından alınmış belgeler için çoğu zaman asıl nüsha istenir. Tercüme kaynağına bağlıdır, bu yüzden noter ikisinin birbirine ait olduğunu ve kaynağın üzerinde işlem yapabileceği bir belge olduğunu kontrol eder. Bizim tecrübemize göre, bir dosyanın noter tarafından geri gönderilmesinin en yaygın nedeni, noterin asıl nüshayı veya noter onaylı bir kopyayı görmesi gerekirken kaynağın sade bir fotokopi olarak sunulmasıdır.

Kaynağın hangi haliyle kabul edilebilir olduğu belgeye ve notere göre değişir, bu yüzden noteriniz kendi dosyanız için neye ihtiyaç duyduğunu teyit eder. Genel bir çerçeve olarak:

• Nüfus kayıt belgeleri (doğum veya evlilik belgesi gibi) genellikle asıl nüsha olarak veya nüfus müdürlüğünden yakın tarihli kopyalar halinde sunulur.
• Eğitim belgeleri (diploma ve transkript gibi) genellikle asıl nüsha olarak, bazen üzerinde önceden alınmış bir apostil ile birlikte gösterilir.
• Şirket belgeleri ticaret sicili veya bir noter tarafından düzenlenmiş onaylı kopyalar halinde sunulabilir.

Bu üç kategori de aynı mantığı izler: noter, elinde tuttuğu kaynağın gerçekten o kurumdan geldiğinden emin olmak ister, çünkü tercüme bu kaynağa bağlanacaktır. Belgeniz yurt dışına gidecek ve apostil gerektirecekse, adımların sırası önemlidir; noter veya belgeyi düzenleyen makam, apostilin tercümeden önce kaynağa mı yoksa noter onaylı tercümeden sonra mı ekleneceğini size bildirir. Noter onayına hazır tercümeler hazırlayarak belge setini noterin beklediği şekilde bir araya getiriyoruz.

Eksiksizlik: Hiçbir Şey Eksik Kalmaz, Hiçbir Şey Eklenmez

Noter onaylı bir tercüme, kaynağın tam ve sadık bir aktarımı olmalıdır, bu yüzden noter hiçbir şeyin atlanmadığını ve hiçbir şeyin eklenmediğini kontrol eder. Kaynak üzerindeki damgalar, mühürler, el yazısı notlar, kenar açıklamaları, imzalar ve referans numaraları tercümede karşılığını bulmalıdır; genellikle bunlar aynen yeniden üretilemediği yerlerde köşeli parantez içinde açıklanır. Bir damgayı veya arka sayfadaki bir onay şerhini sessizce atlayan bir tercüme eksiktir, ve bu eksiklik, insanları en çok zorlayan noter tasdikli tercüme kontrolü unsurlarından biridir.

Bu aynı zamanda bir tercümanın kaynağı asla düzeltmemesi veya iyileştirmemesi gerektiğinin de nedenidir. Aslında bir isim yanlış yazılmışsa, tercüme bunu aslına sadık biçimde yansıtır ve sessizce düzeltmek yerine tutarsızlığı belirtir. Noter iki belge arasındaki örtüşmeyi tasdik eder, bu yüzden herhangi bir sessiz değişiklik bu örtüşmeyi bozar.

Yeminli Beyan, İmza ve Mühür

Her yeminli tercüme, tercümanın tercümenin eksiksiz ve doğru olduğunu beyan ettiği, dil çiftini ve yönünü belirttiği ve işi imzalayıp mühürlediği bir tasdik bölümü taşır. Noter bu bölümün bulunduğunu, imzalandığını ve mührün sicildeki tercümanla eşleştiğini kontrol eder. Yeminli tercüme noter onayı, bu tasdikin bozulmamış olmasına bağlıdır, çünkü noterin kendi işlemi tercümanın beyanının üzerine oturur.

Bu üç terim genellikle gelişigüzel kullanıldığından, kimin ne yaptığını netleştirmekte fayda var. Aşağıdaki tablo, Türkiye'deki noter onaylı tercüme gerekliliklerinin arkasındaki ayrımı ortaya koyar.

Terim	Kim Düzenler	Neyi Tasdik Eder
Yeminli tercüme	Bir notere yeminli, kayıtlı yeminli tercüman	Tercümanın yemini, imzası ve mührü altında tercümenin eksiksiz ve doğru olduğunu
Onaylı (tasdikli) tercüme	Bir tercüme bürosu veya tercüman	Tercümenin imzalı bir tasdik beyanıyla birlikte doğru bir aktarım olduğunu
Noter onaylı tercüme	Noter, yeminli tercümenin üzerine	İmzalayan tercümanın o notere yeminli olduğunu ve imzanın gerçek olduğunu

Onaylı tercüme ile noter onaylı tercüme birbirinin yerine geçmez; hangisinin kabul edileceğine teslim alacak makam karar verir. Bir belgenin noter onaylı olması istendiğinde, noterin işlem yaptığı katman, altındaki yeminli tercüme ve onun tasdikidir.

İsim, Sayı ve Tarihlerin Tutarlılığı

Noter ayrıca iç tutarlılığı da tarar, çünkü uyuşmayan kimlik bilgileri bir dosyanın sorgulanmasının sık görülen bir nedenidir. Adınızın tercüme ile kaynak boyunca aynı şekilde yazılmış olması ve pasaportunuzda veya kimlik belgenizde göründüğü şekle uyması gerekir, çünkü teslim alacak makam bunu bununla karşılaştırır. Tarihler, kimlik numaraları, belge referans numaraları ve yer adlarının tamamı doğru şekilde aktarılmalıdır. Resmi belge tercümesinde noter kontrolü bu tür ayrıntılara özellikle eğilir, çünkü küçük bir tutarsızlık bile bir dosyayı sorgulatabilir.

Alfabeler arasında isim çevriyazımı sık karşılaşılan bir sürtüşme noktasıdır. Kiril, Arap veya Çin alfabesiyle yazılmış bir isim, Latin alfabesine tutarlı bir şekilde ve mümkünse zaten sahibinin pasaportunda göründüğü şekilde aktarılmalıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir soyadın birden fazla Latin harfi kombinasyonuyla yazılabilmesi, pasaporttaki yazımla tercümedeki yazımın farklı çıkmasına yol açabilir; bu da teslim alacak makamın kimlik eşleşmesini sorgulamasına neden olabilir.

Tercih ettiğiniz bir pasaport yazımı varsa, bunu başlangıçta tercümana bildirin, çünkü noter onayından sonra değiştirmek işin yeniden yapılması anlamına gelir. Bu kimlik ayrıntısına verilen özen, Türkiye'deki noter onaylı tercüme gerekliliklerinin merkezinde yer alır.

Bir Türk Noteri Bir Tercümeyi Neden Reddeder

Geri dönüşlerin çoğu, önlenebilir kısa bir liste soruna dayanır ve bir Türk noterinin bir tercümeyi neden reddettiğini anlamak büyük ölçüde bunları anlamaktan geçer. Noter tercümede nelere dikkat eder sorusunun yanıtı aslında bu kısa listenin tersinden okunmasıdır. Bunların hiçbiri yazının kalitesiyle ilgili değildir.

1. Tercüman o notere yeminli değildir, bu yüzden imza orada tasdik edilemez.
2. Kaynak, noterin asıl nüshayı veya onaylı bir kopyayı görmesi gerekirken fotokopi olarak sunulmuştur.
3. Tercüme eksiktir: bir damga, bir şerh veya bir arka sayfa atlanmıştır.
4. Tasdik beyanı, imza veya mühür eksiktir ya da sicille uyuşmamaktadır.
5. İsimler, tarihler veya sayılar tercüme ile kaynak veya pasaport arasında uyuşmamaktadır.

İnsanlar bize bir Türk noterinin bir tercümeyi neden reddettiğini sorduğunda, dürüst cevap, noterin resmi bir işlemin bütünlüğünü koruduğu, bu yüzden tercüman, tercüme ve kaynak arasındaki bağı zayıflatan her şeyin işlemi durdurmaya yeteceğidir. Bunların birçoğu, dosya hazırlanırken birkaç dakikalık bir kontrolle önlenebilir; asıl zorluk, hangi noktada nelerin kontrol edileceğini önceden bilmemektir. Çözüm neredeyse her zaman tartışmak değil, hazırlıktır.

Noter Kontrolünün Sorunsuz Geçmesi İçin Nasıl Hazırlanılır

Riskin büyük kısmını, belge daha kontuara ulaşmadan önce ortadan kaldırabilirsiniz. İyi hazırlanmak, yeminli tercümede noter onayı sürecini bir engele değil bir formaliteye dönüştürür.

• Kaynağın yalnızca bir taraması değil, asıl nüshasını veya usulüne uygun onaylı bir kopyasını hazır bulundurun.
• Tercümana adınızın pasaportunuzda göründüğü tam yazımını bildirin.
• Teslim alacak makamla, onaylı mı yoksa noter onaylı bir tercüme mi istediğini ve apostil gerekip gerekmediğini teyit edin.
• Belgenin arkasındaki damgaları, şerhleri veya notları belirtin ki hiçbir şey atlanmasın.
• Noterler birbirinden farklı olduğu için, kendi noterinize dosyanız için kaynak belgenin hangi halini istediğini sorun.

Bu beş adımı tamamlayan bir başvuru, kontuarda ekstra bir soruyla karşılaşma ihtimalini büyük ölçüde azaltır. Dosyaları rutin olarak noter onayına hazırladığımız için, tercümeyi, tasdiki ve kaynağı noterin beklediği sırayla bir araya getiriyor ve kaynakla ilgili sorgulanması muhtemel her şeyi önceden belirtiyoruz. Alışılmadık veya çok parçalı dosyalar için belge tercümesi hizmetimiz, tek bir sayfayı tek başına değil, tüm seti ele alır; eksikliklerin ortaya çıktığı yer genellikle burasıdır.

Bu, resmi belge tercümesinde noter kontrolünün en çok takıldığı noktadır. Teslim alacak makamınızın neye ihtiyaç duyduğundan emin değilseniz, iletişim sayfamız üzerinden bir tarama gönderebilirsiniz; biz de herhangi bir şeye karar vermeden önce belge setinin nasıl oluşturulması gerektiğini size söyleriz.

Noterin Rolü Nerede Biter, Teslim Alacak Makamın Rolü Nerede Başlar

Noter onayının belirli bir sınırı vardır. Noter, imzalayan tercümanın yeminli olduğunu ve imzanın gerçek olduğunu tasdik eder; belgeyi göndereceğiniz bakanlığın, konsolosluğun, mahkemenin veya üniversitenin onu kabul edip etmeyeceğine karar vermez. Kabul her zaman teslim alacak kurumun kararıdır ve gereklilikler kurumdan kuruma değişir, bu yüzden noter kontrolü ile nihai kabul iki ayrı kapıdır.

Bu ayrımı akılda tutmak faydalıdır, çünkü kusursuz şekilde noter onaylı bir tercüme bile yurt dışında kullanım için apostil veya ek bir adım gerektirebilir. Noter kendi kapısını yönetir; teslim alacak makam kendi kapısını yönetir. Bu nedenle bir belgeyi göndermeden önce, hem noter onayının hem de teslim alacak makamın kendi gerekliliklerinin ayrı ayrı karşılandığından emin olmak, sürecin sonunda sürpriz yaşamamanın en güvenilir yoludur. İkisi arasında, yeminli tercüme ve yeminli tercüme noter onayı kontrolleri, noter tasdikli tercüme kontrolü dahil olmak üzere bizim tarafımızdan hassas biçimde hazırlanabilecek kısımlardır, böylece kontuarda belgenizi bekleten şey bizim tarafımızda olan bir şey olmaz.