Türkçe Onaylı ve Noter Tasdikli Tercüme

"Onaylı" kelimesi her ülkede aynı şeyi ifade etmez

Bu sayfanın bir amacı da gerçek bir belirsizliği gidermektir. Birleşik Krallık'ta veya Amerika Birleşik Devletleri'nde onaylı tercüme (certified translation) genellikle, tercümanın ya da tercüme şirketinin doğruluğu teyit eden imzalı bir beyanıyla birlikte sunulan tercüme anlamına gelir. Merkezi bir sicil yoktur ve devletin bir rolü bulunmaz. Türkiye'de ise onaylı, yeminliden daha gevşek bir terimdir: günlük kullanımda, noter adımı olmaksızın tercüman ya da tercüme bürosu tarafından imzalanıp kaşelenmiş bir tercümeyi ifade eder. Buradaki resmi sistem yeminli tercüme sistemidir; bu sistemde tercüman bir noter huzurunda yemin etmiş ve o noterin siciline kaydedilmiştir.

Dolayısıyla bir kurum onaylı tercüme istediğinde ilk soru, hangi sistemi kastettiğidir. Yanlış soruya verilen cevap, teknik olarak geçerli ama pratikte işe yaramayan bir belge ortaya çıkarır.

Gereklilik listenizdeki ifadeyi okumak

Gereklilik listelerinde sınırlı sayıda kalıp ifade kullanılır ve her biri genellikle farklı bir biçime işaret eder. Aşağıdakiler olağan yorumlardır; hangisini kastettiğini belgeyi alacak kurum teyit eder.

• Onaylı tercüme, Türkiye'deki bir işveren veya özel okul gibi özel bir kurumdan geliyorsa: çoğu zaman tercüman tarafından imzalanıp kaşelenmiş bir tercüme, bazen başka hiçbir adım olmadan.
• Resmi veya yeminli tercüme, bir Türk kamu kurumundan geliyorsa: yeminli tercüman tarafından yapılmış, çok sık olarak noter onayı da eklenmiş bir tercüme. Pek çok kamu kurumu tam olarak bu ikiliyi ister.
• Noter tasdikli tercüme: noterin onayının bağlandığı yeminli tercüme; Türkçe Noter Tercümesi sayfasında anlatılır.
• Apostilli veya konsolosluk tasdikli tercüme: yurt dışına gidecek ve noter adımının üzerine ayrıca doğrulama gerektiren belge seti; Türkiye'de Apostil Hizmeti sayfasında anlatılır.
• Onaylı tercümanların isim listesi, bazı yabancı üniversiteler ve göç makamlarından geliyorsa: burada belirleyici olan listedir; Türkiye'de yemin etmiş bir tercüman bu listede yoksa, hiçbir şey hazırlanmadan önce bunu size söyleriz.

İfade belirsizse, hangi biçimi kabul ettiğini yazılı olarak teyit etmesini kurumdan isteyin. Biçimi açıkça belirten kısa bir e-posta yanıtı, bizimkiler dahil, her genel kuraldan daha değerlidir.

Tercümeye hiç gerek olmayabilecek durumlar

Nüfus kayıt belgelerinde, herhangi bir onay düzeyini seçmeden önce sorulması gereken bir soru vardır: tercümeye gerçekten gerek var mı? Türkiye, CIEC sözleşmeleri kapsamında çok dilli nüfus kayıt örnekleri düzenler: doğum için Formül A, evlilik için Formül B ve ölüm için Formül C. Bazı yabancı kurumlar bunları tercümesiz kabul eder; bazıları ise her durumda tercüme ister. Kararı belgeyi alacak kurum verir ve o kuruma sorulacak kısa bir soru dosyadan bir adımı eksiltebilir.

Ters durum, Türkiye'deki yabancılar için söz konusudur. Bir Türk kurumuna sunulan yabancı doğum veya evlilik belgesine, onu düzenleyen ülkede apostil şerhi ya da konsolosluk tasdiki yaptırılır, ardından belge burada tercüme edilir; böylece apostil şerhi de aynı setin parçası olarak tercüme edilmiş olur. Başka bir ülkenin sistemine göre yurt dışında yapılmış onaylı bir tercüme ise yine farklı bir araçtır; bir Türk kurumunun bunu kabul edip etmeyeceği o kurumun kararıdır.

Tamamlanmış bir set nasıl görünür

Bitmiş bir onaylı tercüme normalde şunlardan oluşur: tercüme metni, tercümanın adını ve dil çiftini belirten tercüman beyanı, tercümanın imzası ve kaşesi ile ikisi birlikte dolaşsın diye eklenen kaynak belgenin bir sureti. Noter onayı eklenmişse noterin onay şerhi bu sete bağlanır. Apostil şerhi alınmışsa bu da noter onayına eklenir.

Setin bütünlüğünü korumak önemlidir. Belgeler sıklıkla tercüme yüzünden değil, ekin kaynak belgeden ayrılmış olması ya da taramadan bir sayfanın eksik kalması yüzünden reddedilir. Dijital teslimde tam da bu nedenle setin tamamını tek bir dosya olarak teslim ederiz.

Onaylı tercümelerde işler nerede ters gider

Tekrarlayan hatalar öngörülebilir niteliktedir. Bir kamu kurumunun noter tasdikli yeminli tercüme beklediği yere düz bir tercüman beyanı sunulur. Çok dilli nüfus kayıt örneğini olduğu gibi kabul edecek bir kurum için noter onaylı ve apostilli tam bir set sipariş edilir. Bir isim tercümede bir şekilde, karşılaştırılacağı pasaportta başka bir şekilde yazılır. Ya da asıl belge yeniden düzenlendikten sonra eski bir onaylı tercüme yeni bir başvuruda yeniden kullanılır ve ikisi artık birbiriyle örtüşmez.

Belirli bir kurumun belirli bir belgeyi kabul edeceğine dair hiçbir garanti veremeyiz ve aksini de iddia etmeyiz. Yapabileceğimiz şey, o kurumun size istediğini söylediği biçimi hazırlamak ve gereklilikleriniz Türkiye'den karşılanamıyorsa bunu size açıkça söylemektir. Başlamak için her sayfanın taramasını, her ismin pasaporttaki yazılışını ve gerekliliğin tam metnini, tercihen kurumun kendi listesinin bir kopyasını gönderin.

Daha fazla bilgi için: yeminli, onaylı ve noter tasdikli tercüme farkı ve Türkiye'de yeminli tercüme hizmeti almak için adım adım kılavuz. Temeldeki araç için Türkçe Yeminli Tercüme sayfasına, başka bir ülkeye gidecek Türk belgeleri için yurt dışında kullanılacak Türkçe belgelerin tercümesi yazımıza bakın.